TRÊN CẢ GIÀU CÓ
Tác giả: Alexander Green
Biên tập Ebook: http://www.SachMoi.net
Ebook thực hiện dành cho những bạn chưa có điều kiện mua sách.
Nếu bạn có khả năng hãy mua sách gốc để ủng hộ tác giả, người dịch và
Nhà Xuất Bản

1

2

Lời giới thiệu
“Trên Cả Giàu Có ư?” – một người bạn hỏi với cái nhìn lạ lẫm khi nghe tựa
quyển sách mới của tôi. “Sao lại trên cả giàu có? Chỉ cần giàu có là đủ để tôi
hạnh phúc rồi.”
Thật ra cô ấy sẽ không hạnh phúc nếu chỉ giàu có không đâu.
Bạn không thể mặc danh mục đầu tư chứng khoán, lái tài khoản ngân hàng,
hay ăn vàng bạc cho no bụng được. Tiền bạc không phải là đích đến, nó chỉ là
phương tiện đưa ta đến đích mà thôi.
Ngay cả khi bạn có thật nhiều tiền và những thứ có thể mua được bằng tiền
thì cuộc sống cũng chẳng ý nghĩa gì nếu sức khỏe bạn không tốt, không có ai để
yêu thương, không bạn bè thân thiết và những sở thích cá nhân, hoặc mỗi sáng
thức giấc bạn chẳng biết làm gì.
Ý tôi không phải đánh giá thấp tầm quan trọng của đồng tiền trong xã hội
ngày nay. Suốt 25 năm qua, tôi là nhà tư vấn đầu tư, chuyên gia phân tích nghiên
cứu kiêm cây bút về tài chính. Tôi hiểu rất rõ chúng ta nên cố gắng đảm bảo độc
lập về tài chính cá nhân ở một mức độ nào đó. Tùy vào định nghĩa tự do tài chính
của bạn, nó có thể là khá giàu có hoặc chỉ cần không vướng nợ thẻ tín dụng là
được.
Bạn sẽ không thể khai thác hết tiềm lực bản thân hoặc sống trọn vẹn nếu suốt
ngày phải loay hoay với chuyện tiền bạc.
Tiền bạc mang lại cho bạn sự thảnh thơi. Nó giải phóng bạn khỏi những thèm
muốn không thể đáp ứng, khỏi công việc buồn tẻ mỗi ngày, khỏi những mối quan
hệ khiến bạn ngột ngạt. Không ai tự do được nếu phải làm nô lệ cho công việc,
cho chủ nợ, cho hoàn cảnh hay chi phí sinh hoạt.
Tiền sẽ định đoạt chất lượng ngôi nhà bạn sống và môi trường mà con bạn
lớn lên. Khi đau bệnh, tiền sẽ cho bạn thấy sự khác biệt giữa một bác sĩ tốt và
một bác sĩ tài ba. Nếu cần luật sư, bạn sẽ nhận thấy sự khác nhau giữa thứ luật sư
chỉ biết trục lợi từ những vụ tai nạn và một đại diện pháp luật tốt nhất bạn có thể
thuê được bằng tiền.
3

Giàu có là phương tiện đạt được sự bình đẳng tuyệt vời. Dù bạn là nam hay
nữ, da trắng hay da màu, trẻ hay già, cao hay thấp, đẹp hay xấu, có trình độ hay
không… cũng không quan trọng. Có tiền là có quyền – quả là như vậy.
Giàu có đồng nghĩa với tự do, ổn định và an tâm. Nó cho phép bạn làm
những gì mình muốn, giúp đỡ những người cần giúp và những ai thân thiết nhất
với bạn. Nó còn tạo điều kiện để bạn theo đuổi ước mơ và sống theo cách bạn
chọn.
Tiền mang lại cho bạn phẩm giá, cho bạn nhiều hướng đi. Đó là lý do mọi
người nam và nữ đều có quyền – thậm chí là trách nhiệm – phải độc lập tài chính
ở một mức độ nào đó.
Nếu mối quan tâm lớn nhất trong cuộc sống của bạn hiện giờ là tiền (hoặc
bạn đang thiếu tiền), thì tôi sẽ giới thiệu ngay cho bạn quyển sách đầu tay tôi
viết, The Gone Fishin' Porfolio, tác phẩm bán chạy nhất do Thời báo New York
bình chọn. Quyển sách này sẽ tiết lộ cho bạn con đường ngắn nhất, đơn giản
nhất, thẳng nhất đi đến tự do tài chính.
Tuy nhiên, quyển sách bạn đang cầm trên tay không nói về sự thành công, mà
về ý nghĩa cuộc sống. Trên những trang sách, tôi sẽ không đề cập đến chuyện
kiếm tiền và để dành tiền, hay phương pháp tăng lợi nhuận đầu tư. Lại càng
không có bất kỳ tuyệt chiêu quản lý tài chính nào cả. (Tôi biết chắc bạn có cách
kiếm tiền và xài tiền của riêng mình). Thay vào đó, những bài viết này đề cập đến
một khía cạnh khác: sống một cuộc đời phong phú hơn.
Cũng dễ hiểu nếu bạn thắc mắc, tôi biết gì mà chỉ cho bạn cách sống, bởi suy
cho cùng, tôi có quen biết gì bạn đâu. Có thể bạn là fan hâm mộ giải bóng rổ nhà
nghề NBA, hoặc có thể bạn thích trang trí nội thất hoặc là dân mê độ xe hơi cổ.
Bạn sẽ thấy quyển sách này chẳng liên quan gì đến những chủ đề đó. Mà nếu tôi
có cùng sở thích với bạn chăng nữa, tôi lấy tư cách gì để định nghĩa cho bạn về
một cuộc sống tốt đẹp?
Câu trả lời là con người đã mất vài ngàn năm để suy ngẫm về chủ đề này.
Ngay cả ý tưởng hay nhất cũng chẳng có gì mới mẻ. Tuy nhiên, không có nghĩa
là đa số chúng ta biết đến những ý tưởng này.

4

Ở trường, bạn được học về cách giải nhiều dạng phương trình khác nhau, sự
sống của một tế bào hoặc tìm nước Pháp trên bản đồ. Nhưng để mưu cầu một
cuộc sống tốt đẹp, bạn phải tự lực cánh sinh thôi.
Nói chung, điều này có nghĩa là chúng ta rút ra bài học kinh nghiệm sau
nhiều biến cố. Có quá nhiều người mải theo đuổi thứ thành công phù phiếm –
tiền tài, danh vọng, địa vị, của cải – nhưng khi đạt được cả rồi, họ vẫn thấy mình
trống rỗng đến kỳ lạ.
Thế giới này thường bị chi phối bởi những giá trị không thật. Thay vì đi theo
con đường riêng, chúng ta nhìn quanh và làm theo những gì người khác làm. Hẳn
bạn cũng bị ấn tượng rằng mình phải cố gắng làm quen với nhiều người tai to
mặt lớn, giành được quyền lực trong tay, sở hữu những món đồ đắt tiền hoặc
được cộng đồng xem trọng. Nhưng tất cả chỉ là vẻ hào nhoáng hình thức của
cuộc sống, nó rực rỡ đấy nhưng chẳng chút giá trị.
Triết gia Socrates đã nói một câu nổi tiếng rằng đời không suy ngẫm thì
chẳng đáng sống. Ấy vậy mà nhiều người chúng ta chưa bao giờ ngừng lại và
nghĩ xem điều gì quan trọng nhất đối với ta, điều ta thật sự sống vì nó. Đề tài nay
hơi riêng tư, thật ra mỗi lần lôi ra nói cũng hơi khó khăn, ngay cả với những
người ta thân thiết nhất. Nhưng nó vẫn khiến ta say mê tìm hiểu.
Những bài viết này là những suy nghĩ của tôi về những gì tạo nên một cuộc
sống phong phú. Mặc dù tôi trình bày đầy đủ ý kiến cá nhân của mình, có nhiều ý
tưởng hay khác trong tác phẩm mà tôi chỉ đóng vai trò là người truyền đạt lại.
Tôi tham khảo triết lý sống của những bộ óc vĩ đại nhất mọi thời đại, gồm
Aristotle, Plato, Epictetus, Marcus Aurelius, Chúa Giê-xu, Phật, Thomas
Jefferson, Tolstoy, Gandhi, Einstein và cả Richard Feynman và Stephen
Hawking.
Còn rất nhiều điều ta chưa biết hết. Thế giới này quá to lớn và phức tạp đến
nỗi ta không làm khác đi được. Nhưng cũng đừng ai mù mờ về cách sống. Thế
nên ta phải tìm hiểu về những gì các danh nhân lịch sử viết về tình yêu, sự
nghiệp, danh dự, niềm tin, tự do, cái chết, nỗi sợ hãi, chân-thiện-mỹ và những
vấn đề quan trọng khác.

5

Tôi có đề cập về các chủ đề nói trên – và nhiều chủ đề khác nữa – trong
những trang sách mở đang chờ bạn, kèm thêm một số sở thích cá nhân như nếm
rượu, nghe nhạc Jazz, đi du lịch, thưởng thức sô-cô-la, văn học, nghệ thuật, và
cả… loài chim ruồi nữa.
Tất cả nhằm mục đích truyền tải niềm vui trong quá trình khám phá sự vật, sự
việc, khi bạn nhìn ngắm, lắng nghe, đọc và trải nghiệm những ý tưởng tuyệt vời
đó.
Một câu trong kinh Cựu Ước đã nói lên tất cả: Trong số những thành tựu bạn
đạt được, hãy giành lấy sự hiểu biết. Đó là bước đi khôn ngoan đầu tiên để có
một cuộc sống tốt đẹp hơn.

6

Copyright © 2011 by Alexander Green.
Published by John Wiley & Sons, Inc., Hoboken, New Jersey.
Published simultaneously in Canada.
Vietnamese Translation Copyright © 2011 by TGM Books.
All Rights Reserved. This translation published under license.
TRÊN CẢ GIÀU CÓ
Dịch giả: Uông Xuân Vy - Trần Đăng Khoa
TGM Books giữ bản quyền xuất bản và phát hành ấn bản tiếng Việt trên toàn
thế giới theo hợp đồng chuyển giao bản quyền với John Wiley & Sons, Inc. Bất
cứ sự sao chép nào không được sự đồng ý của TGM Books và John Wiley &
Sons, Inc. đều là bất hợp pháp và vi phạm Luật Xuất Bản Việt Nam, Luật Bản
Quyền Quốc Tế và Công Ước Bảo Hộ Bản Quyền Sở Hữu Trí Tuệ Berne.
TGM BOOKS

7

Lời nói đầu
Là người đứng đầu một công ty xuất bản những ấn phẩm tài chính trị giá 45
triệu đô, tôi sống cuộc đời hết sức “cơ bản”. Tôi dành nhiều thời gian suy nghĩ
phương pháp giúp đội ngũ nhân viên tạo ra nhiều sản phẩm hơn, thu nhập cao
hơn, lợi nhuận nhiều hơn và làm nhiều khách hàng hài lòng hơn.
Tuy nhiên, cũng giống như bao người khác phải đi làm cả ngày, tôi cố gắng
đi tìm sự cân bằng giữa công việc và vui chơi, giữa trách nhiệm và tận hưởng
cuộc sống. Chẳng hạn, trước nay tôi thường phí phạm sáng thứ Bảy đẹp trời cho
những dự án, trong khi tôi có thể ủy quyền cho người khác làm thay hoặc dời lại
hôm khác. Nói sơ để bạn hiểu vì sao tôi nghĩ quyển sách bạn đang cầm trong tay
lại quan trọng đến thế.
Khi chọn tác phẩm này, tôi tin rằng bạn đã biết ngoài chuyện đi làm kiếm
tiền, để dành tiền và đầu tư, vẫn còn những quan niệm khác về sự giàu có. Trước
tiên, chúng ta cần định nghĩa “giàu có” thật sự mang ý nghĩa gì đối với chúng ta.
Tiếp theo, dù chúng ta đang giàu sang đến mức nào chăng nữa, ta phải học không
chỉ cách sử dụng đồng tiền, mà còn hai tài sản quý giá khác là thời gian và sự tập
trung chú ý.
Suốt hơn 20 năm làm việc với tư cách là đại diện xuất bản cho Tổ chức Tài
chính The Oxford Club, tôi may mắn được cộng tác với vài “ông trùm” đầu tư
thuộc hàng cộm cán. Dĩ nhiên tác giả của quyển sách này là một trong những
nhân vật xuất sắc đó. Alexander Green là “bậc thầy giàu có”, là người dẫn đường
đáng tin cậy cho hàng trăm ngàn độc giả thân quen.
Hơn 10 năm trước, với mong muốn giúp người khác trở nên độc lập về tài
chính, Alex đã nghỉ việc ở một ngân hàng đầu tư lớn để gia nhập Oxford Club
trong vai trò Giám đốc Đầu tư. Không lâu sau, cả nước biết đến Oxford Club như
một trong những tổ chức hàng đầu trong ngành, và đến nay vẫn duy trì tốt vị trí
đó.
Nhờ có Alex và các quy tắc đầu tư chi tiết cùng những đề xuất của anh, tôi đã
đưa ra nhiều quyết định đầu tư tài chính sáng suốt hơn bao giờ hết. Và bởi anh
8

đang điều hành một hội đầu tư tư nhân lớn nhất thế giới, công việc của anh còn
có ích cho biết bao con người khác nữa. Là đại diện xuất bản của Alex, có lẽ một
trong những niềm vui to lớn nhất trong công việc của tôi là đọc những lời ngợi
khen tới tấp gửi vào hộp thư điện tử của mình mỗi ngày. Lời khen dành cho
Oxford Club này vừa được đăng trên trang web tài chính uy tín Market Watch:
Người đóng vai trò quan trọng nhất không ai khác là Chủ bút Alexander
Green, người đã mang lại cho tổ chức một lịch sử thành công đáng tự hào, được
thể hiện qua các danh mục vốn đầu tư khác nhau kể từ đầu năm 2001.
Peter Brimelow, tác giả The Wall Street Gurus, chủ bút tờ Hulbert Financial
Digest
Tuy nhiên, khoảng 3 năm trước, Alex đề xuất một ý tưởng mới cho các thành
viên của chúng tôi, trong đó chuyện giàu có không được đề cập theo phương diện
vật chất mà là tinh thần. Ban đầu, tôi nghĩ chuyện này quá mạo hiểm, các đồng
sự cũng thế, bởi bản chất chủ đề quá sâu sắc và dễ gây tranh cãi hơn so với
những thảo luận về tài chính trước nay của chúng tôi. Có thể nhiều hội viên bảo
thủ sẽ chống đối và khiến chúng tôi đi quá xa so với “bản chất kinh doanh” đơn
thuần của tổ chức. Tệ hơn nữa, chúng tôi mất chi phí nhưng chẳng kỳ vọng thu
lại đồng nào.
Nhưng Alex biết rằng phần khám phá tìm tòi và triết lý trong con người tôi và
trong những độc giả khác cảm thấy hứng thú với đề tài này. Tôi thích ý tưởng
giới thiệu đến số đông độc giả một tài năng phi thường như Alex. Vậy nên khi
Alex đưa cho tôi xem ý tưởng sơ thảo, tôi không thể nào từ chối. Tôi chẳng còn
nhớ gì đến những lo lắng ban đầu nữa, và phải công nhận một điều, đây sẽ là
“kim chỉ nam” vô giá dẫn dắt mọi người đến sự giàu có.
Sau khi bàn bạc rất nhiều để chọn tên cho tác phẩm, chúng tôi chính thức
tung ra ấn bản Spiritual Wealth (Sự Giàu Có Về Mặt Tâm Linh) đầu tiên vào
tháng Hai năm 2008. Đây là một trong những nước cờ hay nhất mà tôi từng đi và
ngay lập tức nó được độc giả đón nhận. Lượng phản hồi tích cực và những lời
khen ngợi đổ về nhiều hơn bất kỳ xuất bản phẩm nào trước nay chúng tôi từng
thực hiện.

9

Thông qua Spiritual Wealth, Alex khéo léo thể hiện những suy nghĩ mới mẻ
của anh với bạn đọc, hướng họ đến một cuộc sống có trách nhiệm, giàu lòng trắc
ẩn và sáng suốt hơn – đặc biệt tôn trọng những khác biệt về tôn giáo và xu hướng
chính trị hơn bao giờ hết. Với văn phong súc tích, anh khích lệ chúng ta suy
ngẫm bằng những ví dụ nho nhỏ trong thực tế và những bài học lịch sử mà ta có
thể áp dụng vào cuộc sống của riêng mình, ngay tại thời điểm này.
Sau một năm đưa Spiritual Wealth đến tay bạn đọc, nhà xuất bản John Wiley
& Sons đã mang 65 bài viết đầu tiên vào tuyển tập The Secret of Shelter Island:
Money and What Matters (Bí Mật Của Đảo Shelter: Tiền Bạc và Những Điều
Quan Trọng). Quyển sách ngay lập tức thành công vang dội và nằm trong danh
sách bán chạy nhất chỉ sau vài ngày giới thiệu ra công chúng.
Sau đó, Alex tập hợp thêm hàng chục bài viết khác – cộng thêm một số tâm
sự của anh – và cho ra đời tác phẩm bạn đang cầm trên tay đây. Nếu bạn cũng
như các độc giả khác, bạn sẽ không chỉ thích thú đọc nó, mà còn giới thiệu nó
đến bạn bè, người thân, và thường xuyên mua tặng cho những ai bạn yêu quý.
Alex nổi bật trong giới xuất bản tài chính bởi những bài viết sắc bén và gần
gũi với bạn đọc. Quan điểm của anh sắc sảo, tích cực và hài hước. Quan trọng
hơn cả, những lời khuyên về đầu tư của anh rất hiệu quả.
Bên cạnh đó, lời khuyên của anh để có được một cuộc sống trọn vẹn cũng giá
trị không kém, thậm chí còn quý giá hơn thế. Trong Trên Cả Giàu Có, Alex khiến
ta phải suy ngẫm nhiều hơn về mặt kiến thức lẫn tâm hồn, nuôi dưỡng sự sáng
suốt trong ta nhằm nhìn nhận mọi thứ rõ ràng hơn, từ đó đưa ra những lựa chọn
đúng đắn hơn trong cuộc sống.
Alex là bậc thầy sử dụng ngôn từ. Càng đọc những bài viết của anh, chúng ta
càng thấy mình phải quan tâm hơn đến các vấn đề đóng vai trò tiên quyết trong
cuộc sống của chính mình.
Bạn sẽ để ý thấy trong bài viết, anh không bao giờ bảo bạn phải làm thế này
thế kia, cũng không hướng bạn vào một suy nghĩ nhất định nào cả. Thế nhưng
sức thuyết phục mạnh mẽ trong từng câu chữ khiến bạn phải thừa nhận quan
điểm của anh và đi theo con đường anh vạch ra, đến một cuộc sống sung túc
đúng nghĩa.
10

Nếu bạn cũng giống tôi, mỗi khi tìm ra thứ có thể tiếp thêm cho mình năng
lượng, nâng đỡ tinh thần, được sống lại lần nữa, được dẫn lối hoặc được khai
sáng, hẳn bạn muốn chia sẻ nó với nhiều người khác nữa. Đó có thể là một bài
hát hoặc tác phẩm nghệ thuật khiến bạn hứng khởi hoặc xúc động. Đó có thể là
một mẩu chuyện ngắn giúp bạn ngộ ra nhiều điều mới mẻ, hoặc may mắn gặp
được người mà bạn muốn gắn bó suốt đời. Khi những khoảnh khắc kỳ diệu như
thế xảy ra, chúng ta sẽ muốn chia sẻ với người khác. Đó là những gì tôi cảm nhận
về Trên Cả Giàu Có. Tôi tin bạn sẽ yêu thích tác phẩm này.
Julia Guth Giám đốc điều hành The Oxford Club

11

Để Cuộc Đời Bạn Lên Tiếng

Đời tôi chưa từng tò mò tọc mạch ai, nhưng vào tuần trước, một nhân viên ở hiệu
sách gần Nantucket đề nghị tôi đi bộ đến tham quan Tòa Nghị Viện cũ, một trong
những nơi hội họp của phái Quaker, được xây dựng vào những năm 1700 và giờ
đang tọa lạc tại số 10 đường Pine.
Do cửa trước bị khóa và không ai trả lời khi tôi gọi cửa, nên tôi đi vòng quanh
nhà và nhón chân nhìn qua cửa sổ. Sau đó tôi mới biết Tòa Nghị Viện giờ không còn
12

là bảo tàng nữa mà hiện là tư gia. May là không ai gọi cảnh sát để báo về việc có một
người đàn ông trung niên dáng người cao đang dí mũi vào cửa sổ.
Ôi trời!
Tôi có mặt tại Nantucket để nghỉ ngơi sau một hội nghị đầu tư tại Mũi Cod cách
đó hơn 45 cây số về phía Bắc. Đón phà đến đó khá dễ, và đi vòng vòng tham quan
các khu trưng bày nghệ thuật, bảo tàng, hiệu sách là một cách hay để tận hưởng buổi
chiều cuối hạ.
Hòn đảo này là một địa điểm hấp dẫn với rất nhiều di tích lịch sử. (Nếu bạn ghé
thăm, đừng bỏ qua Bảo tàng Cá voi Nantucket, nơi được liệt vào danh sách “Một
trong 10 nơi trên đất Mỹ bạn cần ghé thăm trước khi qua đời” của tác giả chuyên viết
về du lịch Andrew Harper.) Nantucket là một trong những nơi tập trung nhiều công
trình được xây trước cuộc nội chiến nước Mỹ nhất. Vẻ quyến rũ của giữa thế kỷ XIX
và vẻ đẹp kiến trúc ở đây đều được bảo tồn rất tốt.
Những cư dân đầu tiên chính thức đến sống tại Nantucket là những tín đồ giáo
phái Quaker. Tôi cũng xin thú nhận rằng trừ khi tôi nhìn hộp bột yến mạch hiệu
Quaker, còn lại tôi ít khi để ý đến từ này. Nhưng bề dày lịch sử của họ khá hấp dẫn.
Chủ nghĩa Quaker có nguồn gốc từ Anh vào giữa thế kỷ
XVII. Các thành viên tự nhận mình là Những Người Bạn, bởi họ là “Bạn của
nhau, Bạn của sự thật và Bạn của Thượng đế.”
Tuy nhiên, những nguyên tắc tín ngưỡng của họ mâu thuẫn với Nhà thờ của Anh,
và vì thế mà họ bị kết tội nặng nề. Nhà lãnh đạo giáo phái, George Fox – người tin
rằng tất cả chúng ta ai cũng được dẫn dắt bằng một thứ “Ánh sáng Nội tâm” và ta
không cần một mục sư hay cha xứ nào làm người trung gian về tâm linh – đã sống
sót qua 8 lần bị cầm tù và nhiều lần bị đánh đập.
Nhiều tín đồ giáo phái Quaker đã đến Tân Thế Giới để tìm tự do tín ngưỡng.
Nhưng họ không tìm thấy, ít nhất là trong thời gian đầu. Những người thuộc Thanh
giáo và đạo Tin lành ở New England, những người cũng tìm đến đây để thoát khỏi sự
hành hạ, lại cực kỳ bảo thủ.
Và không chỉ vì lý do thần học. Các tín đồ giáo phái Quaker không chịu tuyên
thệ. Họ không chịu tham gia lực lượng dân quân. Họ không chịu đóng thuế cho nhà
thờ. Họ không chịu cởi nón ra trừ khi đang làm nghi lễ thờ cúng. Và bởi vì họ tin
rằng tất cả mọi người đều bình đẳng, họ từ chối không chịu cúi đầu cung kính trước
quý tộc và chính quyền.
13

Khi hai người phụ nữ Quaker đến Boston năm 1656, Thống đốc John Endicott ra
lệnh khám xét người họ để xem họ có bày trò phù thủy không. Rồi ông thả họ đi,
nhưng chẳng bao lâu sau, luật cấm những người thuộc hội Những Người Bạn ra đời.
Những người Quaker đầu tiên đến Boston bị “quét sạch”. Nếu họ dám cả gan quay
lại, họ sẽ bị treo cổ. (Và một số đã bị như thế thật.) Ai dám liên lạc với họ cũng sẽ bị
phạt.
Tuy nhiên, Nantucket là vùng đất hẻo lánh, bao dung và lâu đời. Những người
Quaker ở đây muốn làm gì thì làm – và họ đã để lại dấu ấn trên hòn đảo này.
Trên đường Fair, tôi ghé thăm một nơi hội họp của phái Những Người Bạn được
xây từ năm 1864 do Hiệp hội Lịch sử Nantucket bảo tồn. Đền thờ này của người
Quaker nổi tiếng vì vẻ đẹp đơn giản và mộc mạc của nó. Xét về mặt thẩm mỹ, bạn sẽ
thấy nó có nét tương đồng với Vương cung Thánh đường St. Peter – nhưng vẫn toát
ra vẻ hấp dẫn không thể cưỡng lại.
Thế giới bên ngoài của người Quaker rất giản dị, tự nhiên, bao gồm cả sự đơn sơ
và mộc mạc trong trang phục. Những cuộc hội họp thường diễn ra trong im lặng.
Không khí im ắng là để mọi người hướng đến mối giao tiếp tâm linh với nhau. Khi
một thành viên lên tiếng trong cuộc họp, đó là để chia sẻ “Ánh sáng Nội tâm”.
Những người Quaker tin tưởng điều gì? Mặc dù họ có gốc đạo Cơ Đốc, câu hỏi
đó không phải dễ trả lời. Theo Robert Lawrence Smith, tác giả quyển A Quaker
Book of Wisdom (Quyển Sách Về Quaker):
Chủ nghĩa Quaker là tín ngưỡng duy nhất thường xuyên được miêu tả bằng rất
nhiều mệnh đề phủ định. Chủ nghĩa Quaker không có thần học, không có các nguyên
tắc tôn giáo, không có sách kinh, không có tín điều soạn thành văn bản. Nghi lễ thờ
cúng truyền thống của Quaker không có mục sư, cha xứ hay bất cứ lãnh đạo tôn giáo
nào. Không có nghi thức tế lễ. Không có thánh giá hay bất kỳ biểu tượng tôn giáo
nào ở những nơi hội họp hay trong nhà các tín đồ.
Lễ cưới của những người Quaker đơn giản là trao lời thề giữa cô dâu chú rể. Khi
người Quaker chôn cất người chết, ít khi nào từ tang lễ được dùng đến. Không có
cầu nguyện, không ai chủ trì, và chỉ vài lời cảm tạ dành cho cuộc đời của người đã
khuất. Những người đưa tiễn không tin vào thế giới bên kia. Đối với người Quaker,
họ tin rằng chết là hết. Điều gì đến sau vẫn còn là bí ẩn. Cuộc sống đã mang đến cho
ta niềm vui và tình yêu, và thế là quá đủ.

14

Vào những năm 1820, số lượng người Quaker ở Nantucket giảm đáng kể. Cách
mạng Mỹ và cuộc chiến năm 1812 là thảm họa cho Những Người Bạn, không phải vì
số người thương vong trên chiến trường, mà là vì họ từ chối không tham chiến.
Những người theo chủ nghĩa hòa bình cực đoan còn trích cả Lời chứng Hòa bình:
Chúng tôi cực lực phản đối tất cả những cuộc chiến tranh, xung đột và đánh nhau với
bất cứ vũ khí nào, với bất cứ giá nào, hay với bất cứ yêu sách nào.
Quan niệm này sẽ thuyết phục nếu một quốc gia sa lầy trong các cuộc chiến vô
nghĩa và vô ích. Nhưng không phải cuộc chiến nào cũng vô nghĩa. Như nhà sử học
Bruce Thornton đã nói, “Chủ nghĩa hòa bình là sự xa hoa nhất thời của những người
có cuộc sống thanh bình nhờ lòng can đảm và chủ nghĩa quân phiệt của thế hệ đi
trước.” Có lẽ hầu hết những người Quaker hiện nay sẽ tán đồng. Hơn phân nửa số
người Quaker đủ tiêu chuẩn để tham gia quân đội Mỹ đã tham chiến trong chiến
tranh Thế giới thứ hai, một mâu thuẫn buộc họ phải đưa ra lựa chọn sáng suốt hơn.
Người ta ước tính có khoảng 120.000 người Quaker hiện nay đang sống ở Mỹ và
khoảng 250.000 người sống ở những nơi khác trên thế giới. Chắc họ khó mà phát
triển thành một tôn giáo lớn. Nhưng vẫn có những vấn đề đáng để suy nghĩ ở đây.
Những người Quaker tin rằng ta cần nhìn vào bên trong tâm hồn mình để tìm sự thật
và dang tay giúp đỡ mọi người, rằng chúng ta cần tha thứ cho khiếm khuyết của
người khác nhiều hơn và của bản thân mình ít hơn.
Họ đề cao tầm quan trọng của sự thật. Sống thành thật nghĩa là bạn không cần
đấu tranh với lương tâm. Bạn không cần viện cớ bào chữa. Bạn không cần lo lắng về
danh tiếng của mình. Ngoài vấn đề đạo đức, việc thành thật giúp bạn đơn giản hóa
cuộc sống. Như Mark Twain từng viết, nếu bạn cứ nói đúng sự thật, bạn không cần
phải nhớ gì cả.
Theo đuổi sự thật nên người Quaker không bao giờ e dè với các câu hỏi khoa
học. Nó đơn giản là một phần của quá trình nâng cao kiến thức. Những người
Quaker còn nhấn mạnh rằng càng già chúng ta càng thông thái và thường có nhiều
cơ hội chia sẻ kiến thức với những người chung quanh. Chúng ta không nên bỏ lỡ cơ
hội đó.
Như George Fox nói, “Hãy để cuộc sống lên tiếng.” Người lãnh đạo của Quaker
dạy rằng bản chất đích thực của bạn không phải là những gì bạn nói ra hay những gì
bạn tin tưởng. Đó là cách bạn hành xử trước mặt người khác và khi chỉ có một mình
– theo đó, dù xấu hay tốt, bạn đang để cho cuộc đời mình lên tiếng.
15

Những người Quaker thông thái luôn mang đến cho ta những bài học bổ ích.
Trong nền văn hóa mà mức độ thành công được đánh giá dựa trên những gì bạn sở
hữu, những gì bạn mặc, chiếc xe bạn lái, thì việc họ xem trọng đời sống nội tâm, sự
đơn giản, sự thật và trầm tư mặc tưởng mang đến cho ta nguyên tắc sống tồn tại mãi
với thời gian.
Học thuyết Quaker nhắc ta tập trung vào những điều cần thiết, biết sắp xếp thứ tự
ưu tiên, và sống ngay thẳng. Bằng cách nào? Bằng cách làm gương… và để cuộc
sống tự lên tiếng.
Di Sản Của Niềm Cảm Hứng

Tháng 1 năm 1948, Mohandas Gandhi bị một tên sát thủ người Hindu bắn 3 phát
khi ông đi ngang một khu vườn ở New Delhi để đến lễ cầu nguyện buổi chiều. Ông
chết ngay lập tức.
Ngày nay, người ta nhớ đến ông như một người chống chủ nghĩa thực dân, ủng
hộ chủ trương phi bạo lực, tiên phong trong phong trào kháng cự dân sự, và là cha đẻ
16

của nền dân chủ lớn nhất thế giới. Những người t