Ebook miễn phí tại : www.Sachvui.Com
Nói đến người Do Thái, bạn sẽ nghĩ đến ai đầu tiên? Cha đẻ của
ngành vật lí hiện đại Albert Einstein, nhà thơ vĩ đại Heinrich Heine,
họa sĩ trường phái lập thể Picasso, cha đẻ của chủ nghĩa cộng sản Karl
Marx hay tỉ phú - nhà đầu cơ tài chính nổi tiếng George Soros… Bất
luận là nhà khoa học, nhà thơ, nhà nghệ thuật, nhà tư tưởng, hay
doanh nhân... bất kể ngành nghề nào, người Do Thái đều chứng tỏ
được sức ảnh hưởng mạnh mẽ của mình đồng thời họ cũng đạt được
nhiều thành tựu to lớn.
Đại đa số chuyên gia cho rằng: Người Do Thái sở dĩ đạt được
nhiều thành tựu như vậy nguyên nhân căn bản là bởi họ vô cùng xem
trọng giáo dục gia đình. Thật vậy, xem trọng giáo dục của cha mẹ với
con cái là truyền thống tốt đẹp nổi bật nhất của dân tộc Do Thái. Mặc
dù, phải trải qua rất nhiều khó khăn và luôn phải phiêu bạt khắp nơi,
nhưng người Do Thái không quên dành cho con nền giáo dục tốt
nhất. Và trải qua cuộc sống khó khăn suốt một thời gian dài, người
Do Thái còn dần dần tìm ra bộ phương pháp giáo dục gia đình đặc
biệt.
Cuốn sách lấy phương pháp giáo dục gia đình của người Do Thái
làm nền tảng: Từ trí tuệ, sinh tồn, kinh doanh, giao tiếp đến đạo
đức... rất nhiều phương diện để lý giải cho tinh hoa trí tuệ của người
Do Thái. Cuốn sách gồm 7 chương, 56 mục, mỗi mục đều có cấu tạo
gồm những ví dụ hấp dẫn về một bài học mà trẻ em Do Thái được dạy
và một vài phương pháp dạy trẻ bài học đó của người Do Thái. Trong
đó, ví dụ rất sinh động, đa dạng, minh họa trực tiếp và đầy đủ những
đặc thù trong phương pháp giáo dục gia đình của người Do Thái, biến
chúng thành những kiến thức khoa học nhưng lại gần gũi dễ áp dụng
để các bậc cha mẹ dễ dàng làm theo nhằm bồi dưỡng con thành
những con người ưu tú. Ngoài ra, cuốn sách có lối viết nhẹ nhàng,
sinh động tạo cho người đọc cảm giác tươi mới, khiến độc giả được
hòa mình trong đại dương trí tuệ.
"Đá ở ngọn núi khác có thể đẽo ra ngọc". Hi vọng các bậc cha mẹ
có thể lĩnh ngộ được quan điểm giáo dục "Tất cả vì tương lai" của trí
giả Do Thái, học tập và làm theo kinh nghiệm giáo dục gia đình của
người Do Thái sớm giúp con bạn làm chủ tương lai.

► Trẻ em Do Thái:
TÔN THỜ TRÍ TUỆ LÀ TÍN
NGƯỠNG ĐỜI CON

Nhà cháy rồi, con cần mang theo trí
tuệ
Una là một bé gái Do Thái xinh xắn, năm nay Una 5 tuổi.
Một hôm, Una đang đọc truyện tranh thì nghe mẹ nói: “Una, mẹ
hỏi con điều này nhé, con phải thành thực trả lời mẹ, được không
nào?".
"Mẹ, vậy mẹ nhanh nói cho con biết, câu hỏi như thế nào ạ?”. Una
đặt cuốn truyện tranh trong tay xuống và hỏi.

"Là thế này. Nếu có một ngày nhà
chúng ta không may bị cháy, khi chạy đi,
con cần mang theo thứ gì?”.
"Quá đơn giản ạ, con phải mang tiền
hoặc vàng theo! Vì chúng rất có giá trị”.
Una trả lời một cách chắc chắn.
"Không đúng rồi, con hãy nghĩ kỹ xem
nào”. Mẹ Una vừa lắc đầu vừa nói.
"Vậy con sẽ mang theo truyện tranh, vì mẹ nói sách vở rất quý giá,
cần trân trọng sách vở”. Una trả lời mẹ.
"Una, con hãy thử nghĩ kỹ xem nào, vì bảo bối này vừa không có
hình dáng, lại không có màu sắc và mùi vị, con có biết đó là thứ gì
không?”.
"Con xin lỗi, mẹ, con không biết ạ”.
"Không sao, mẹ nghĩ cần nói cho con, nếu nhà mình bị cháy, con
cần mang theo trí tuệ của mình. Vì trí tuệ là thứ không thể đốt cháy
được và nó sẽ mãi mãi ở bên cạnh con, con hiểu chưa nào?”. Mẹ Una
nói một cách long trọng.
"Ồ, con hiểu rồi, con cần mang theo trí tuệ, vì chẳng ai có thể lấy
trí tuệ của con đi cả”. Una gật gù đáp lời mẹ.
Trong gia đình người Do Thái, trẻ em thường được hỏi những
câu như vậy. Thông thường, khi trẻ còn rất nhỏ, cha mẹ Do Thái đã
khiến con thấm nhuần tư tưởng: “Người có trí tuệ là người hạnh
phúc”, “Địa vị của học giả còn cao hơn địa vị của quốc vương”… Khi
một đứa trẻ học được nhiều kiến thức từ sách vở, sẽ bắt đầu hiểu
rằng một người có trí tuệ thực thụ phải biết khiêm tốn, người Do
Thái sẽ gọi những người đó là “Helimu” có nghĩa là “Người biết sử
dụng trí tuệ”.
Người Do Thái không chỉ coi trọng trí tuệ, mà còn không ngừng
tìm ra những phương pháp tăng cường trí tuệ. Ví dụ, họ dạy con cái
phải biết quý trọng sách vở, chăm chỉ đọc sách để nâng cao hiểu biết.
Đương nhiên ngoài những phương pháp mà ai cũng biết, cha mẹ Do
Thái còn sử dụng các phương pháp khác để bồi dưỡng trí tuệ cho trẻ,
ví dụ như bồi dưỡng khả năng độc lập trong học tập cho trẻ từ đó cho

trẻ thêm nhiều kênh để tiếp thu tri thức...
❃ Bồi dưỡng khả năng học tập độc lập cho trẻ
Khi giáo dục con cái, người Do Thái đồng thời chú trọng cả giáo
dục nhà trường và giáo dục gia đình, càng đặc biệt chú trọng phương
pháp tự dạy tự học, tăng cường khả năng độc lập trong học tập của
trẻ. Vì họ cho rằng, giáo dục nhà trường chỉ là quá trình tiếp thu kiến
thức cơ bản, trong khi thực tế có quá nhiều kiến thức chuyên ngành
và kĩ năng làm việc trẻ cần học hỏi và thực hành trong môi trường
chuyên nghiệp suốt một thời gian dài mới có thể nắm bắt được.
Ngoài ra ở một phương diện khác, môi trường giáo dục trong mỗi
ngôi trường tương đối thống nhất nhưng điều kiện và tố chất của
từng học sinh lại là khác nhau cho nên mức độ tiếp thu của trẻ là
không tương đồng. Vì vậy các bậc cha mẹ Do Thái đặc biệt quan tâm
bồi dưỡng khả năng độc lập trong học tập của con.
Để bồi dưỡng khả năng này của trẻ, cha mẹ Do Thái thường sắp
xếp để trẻ làm việc nhà có độ khó vượt quá độ tuổi trẻ. Ví dụ, bảo trẻ
8 tuổi tự sửa xe đạp của mình, để trẻ 9 tuổi tự kiếm tiền ăn trưa, yêu
cầu trẻ 10 tuổi viết một bài luận chủ đề “Em nhìn nhận thế nào về văn
hóa Do Thái”. Có thể ngay lúc đó, trẻ chưa thể hoàn thành xuất sắc
những bài tập này, nhưng trong quá trình hoàn thành, trẻ sẽ cố gắng
tra cứu tài liệu có liên quan và tích cực suy nghĩ. Những điều đó đều
có lợi cho khả năng độc lập học tập và giải quyết vấn đề của trẻ.
❃ Sử dụng các kênh khác nhau để tiếp thu kiến thức
Người Do Thái sùng bái trí tuệ, trân trọng kiến thức, họ không chỉ
có ý thức bồi dưỡng cho con cái khả năng tự học mà còn thường
xuyên cổ vũ trẻ thu nhận kiến thức qua nhiều con đường khác nhau.
Dưới đây, chúng ta hãy cùng xem vài kênh mà trẻ em Do Thái thường
sử dụng để thu nhận kiến thức nhé!
(1) Thu thập nhiều tài liệu: Mỗi ngày, trẻ phải dành một khoảng
thời gian nhất định, căn cứ vào yêu cầu, mục tiêu học tập của mình để
thu thập tài liệu, chúng có thể là sách vở, báo chí, đĩa, băng ghi âm…
(2) Sàng lọc tài liệu một cách khoa học và hợp lí: Trong quá trình
thu thập tài liệu, người lớn sẽ hướng dẫn trẻ lựa chọn, sàng lọc
những tài liệu nhất định phải đọc thành các nhóm, sau đó trẻ mới bắt
đầu dành thời gian "đọc thông", "đọc hiểu", "đọc thấu".

(3) Giao lưu với nhiều người khác: Trong cuộc sống, giao lưu với
những người có cùng sở thích một cách có ý thức càng dễ cho việc thu
thập những kiến thức trẻ muốn tìm hiểu, sau khi nghe xong giới thiệu
của những người này, bản thân trẻ sẽ có thể tự đọc một cách có trọng
điểm những tri thức tương quan.
(4) Sách vở không phải là nguồn kiến thức và trí tuệ duy nhất:
Ngoài việc chăm chỉ đọc sách, hàng ngày trẻ còn phải xem ti vi, nghe
đài, đọc báo, lên mạng... để cập nhật tin tức và tri thức.
Không thể phủ nhận rằng, dân tộc Do Thái là một dân tộc thần
kỳ. Sự thần kỳ này không chỉ ở chỗ với thế giới họ là những người có
trí tuệ vô song mà còn ở chỗ trải qua mấy nghìn năm rèn luyện giáo
dục trí tuệ của họ cũng đạt được thành công rực rỡ. Vì vậy, tôn thờ trí
tuệ, xem trọng trí tuệ là đạo lí căn bản mà mỗi bậc cha mẹ nên dạy
con em mình.

Bill là một cậu bé Do Thái 10 tuổi. Từ
nhỏ, cậu đã theo bố mẹ đến Mỹ định cư.
Khi mới 3 tuổi, bố mẹ cậu bắt đầu cho cậu
đọc thuộc “Thánh Kinh Cựu Ước”
(Tanakh), lớn lên, Bill còn học thuộc “Ngũ
kinh của Moses” (Torah), học “Do Thái
giáo pháp điển” (Talmud). Rèn luyện qua
một thời gian dài, khả năng ghi nhớ của
Bill đã được nâng cao rõ rệt.
Một hôm, Bill đang quan sát bản đồ
nước Mỹ. Bố muốn đánh giá khả năng ghi nhớ của cậu. Vì thế, ông
quyết định ra một đề kiểm tra nhỏ. Bố nói với Bill: “Bill, con có thể
ghi nhớ được vị trí của các tiểu bang trên bản đồ trong vòng nửa tiếng
không?”.
“Đương nhiên là có thể ạ, sau nửa tiếng con sẽ trả lời những câu
hỏi của bố”. Cậu bé Bill đầy tự tin đáp.
Sau nửa tiếng, bài kiểm tra của hai bố con bắt đầu. Bố chuẩn bị
cho cậu một bản đồ nước Mỹ “kỳ quặc”, trên bản đồ đó có 30 tiểu
bang chưa có tên, bài tập của Bill là đọc to và chính xác những tiểu
bang ấy.
Qua bài kiểm tra, Bill đã trả lời đúng hoàn toàn và đạt được điểm
tuyệt đối. Thấy cậu như vậy, bố liền khen: “Con trai, hôm nay con thật
là giỏi, bố rất tự hào về con!”. Tuy nhiên, Bill chỉ nhún vai, cười nói:
“Bố ơi, chuyện đơn giản như vậy, con nghĩ bố cũng làm được thôi”.
Trí nhớ siêu phàm của cậu bé Bill trong ví dụ trên khiến chúng ta
kinh ngạc, nhưng điều làm chúng ta bất ngờ không chỉ là một cậu bé
Bill, mà còn là cả dân tộc Do Thái, bởi vì từ lâu dân tộc Do Thái đã
được vinh danh là một “Dân tộc có trí nhớ thiên tài”. Tìm hiểu
nguyên nhân, chúng ta sẽ thấy khả năng ghi nhớ siêu việt này của
người Do Thái là do cha mẹ Do Thái đã chú trọng giáo dục con cái
nghiêm ngặt từ nhỏ.

Chúng ta phải biết rằng, từ nhỏ, trẻ em Do Thái đều phải học
thuộc “Thánh Kinh Cựu Ước”. Khi bọn trẻ được 3 tuổi, sẽ được cha
mẹ đưa đến một nơi giống như trường tư để đọc sách. Lúc đầu, bọn
trẻ học tiếng mẹ đẻ - tiếng Do Thái (Hebrew), sau khi đã học được
tiếng Do Thái, bọn trẻ được chỉ định cho học thuộc một số bài cầu
nguyện. Trong giai đoạn này, trẻ thường học thuộc theo kiểu “học
vẹt”, mà chưa hiểu ý nghĩa, giáo viên cũng không cưỡng ép trẻ phải
hiểu ý nghĩa của những bài cầu nguyện này. Khi 5 tuổi, trẻ sẽ học
thuộc “Kinh Thánh” và “Luật Pháp Moses”. Đến 7 tuổi, chúng sẽ học
“Sáng thế”, “Dân số”, “ Lê-vi”, “Xuất hành” và “Đệ nhị luật” trong
“Ngũ kinh của Moses”… Sau 7 tuổi, bọn trẻ sẽ học những bộ còn lại
của “Thánh Kinh Cựu Ước” (Tanakh) và “Do Thái giáo pháp điển”
(Talmud).
Có lẽ một số người cho rằng người Do Thái chẳng qua chỉ là học
thuộc "Kinh Thánh", việc đơn giản này căn bản chẳng có gì vĩ đại cả.
Nhưng điều không thể coi thường là sau khi đại não hình thành được
bộ nhớ dung lượng lớn, việc tiếp nhận thêm kiến thức khác sẽ dễ như
trở bàn tay mà chỉ sau khi tích lũy được một lượng kiến thức lớn đại
não mới có thể sản sinh ra được những ý tưởng sáng tạo và phát
minh xuất sắc. Nhà tâm lí học người Liên Xô cũ - Lev Vygotsky cho
rằng: “Trí nhớ của trẻ trước tuổi đi học thuộc về trung tâm ý thức, các
phương diện hoạt động trong tâm lí chiếm vị trí ưu việt”. Nếu không
có khả năng ghi nhớ, trẻ sẽ phải học lại những điều đã biết. Do đó nói,
khả năng ghi nhớ của trẻ có ảnh hưởng trực tiếp đến việc học tập các
kiến thức văn hóa khoa học sau này. Vì vậy, chúng ta hãy xem cha mẹ
Do Thái bồi dưỡng con cái họ có “hệ thống trí nhớ thiên tài” như thế
nào nhé!
❃ Kết hợp suy nghĩ và ghi nhớ
Người Do Thái không chỉ thông qua cách học thuộc lòng để nâng
cao khả năng ghi nhớ cho trẻ, mà họ còn vô cùng coi trọng việc kết
hợp giữa suy nghĩ và ghi nhớ để kích thích sự sáng tạo của trẻ. Cha
mẹ Do Thái, khi dạy con cái kiến thức thường để trẻ học thuộc bài
văn đó trước, sau đó mới giảng giải từng từ, từng câu cho trẻ. Trong
lúc giảng giải, cha mẹ thường dẫn dụ trẻ đưa ra những câu hỏi liên
quan đến bài học, đồng thời, căn cứ vào các câu hỏi đó, cha mẹ sẽ
cùng thảo luận sôi nổi với trẻ. Phương pháp này vừa giúp trẻ hiểu
được nội dung bài văn, vừa nâng cao khả năng suy nghĩ độc lập cho
trẻ.
❃ Vận dụng cách ghi nhớ thích hợp

Dựa vào trạng thái ý thức ghi nhớ khác nhau, có thể chia cách
thức ghi nhớ của người Do Thái làm hai loại: Một là ghi nhớ vô thức,
hai là ghi nhớ có ý thức. Người Do Thái cho rằng, trẻ càng nhỏ tuổi
thì khả năng ghi nhớ vô thức càng cao. Vì thế, khi còn nhỏ, nếu trẻ
nhất thời quên lời dặn của bố mẹ, người Do Thái không bao giờ dùng
câu “đồ không có đầu óc” để mắng trẻ, ngược lại, họ còn cổ vũ trẻ đọc
thuộc nhiều sách hơn.
Khi lớn dần lên, trẻ bắt đầu biết ghi nhớ có ý thức. Ở một mức độ
nào đó, ghi nhớ có ý thức có thể chia thành ghi nhớ máy móc và ghi
nhớ ý nghĩa. Trẻ khi còn nhỏ chưa hiểu nội dung cần ghi nhớ, thường
“học vẹt” bằng cách nắm bắt đặc trưng bên ngoài của vật, cách học
như vậy được hiểu là ghi nhớ máy móc; Nhưng sau khi trẻ nhận thức
được sự vật một cách tương đối, trẻ sẽ chuyển từ ghi nhớ máy móc
thành ghi nhớ ý nghĩa, tức là trên cơ sở hiểu sự vật để ghi nhớ sự vật.
Cha mẹ Do Thái rất giỏi vận dụng hai loại ghi nhớ này để dạy trẻ. Khi
trẻ còn nhỏ, họ dựa vào cách ghi nhớ máy móc để bồi dưỡng “hệ
thống trí nhớ thiên tài” cho trẻ; Khi trẻ được 6-7 tuổi, cha mẹ sẽ cùng
trẻ đọc sách, cùng trẻ tìm hiểu một số vấn đề qua đó tăng cường khả
năng ghi nhớ ý nghĩa cho trẻ.
❃ Nhớ những điều quan trọng, quên những điều vô ích
Người Do Thái làm việc rất chú trọng đến hiệu quả công việc, vấn
đề ghi nhớ cũng vậy. Mọi người đều biết, với bất kỳ ai, quên là điều
không thể tránh khỏi, nhưng mức độ quên ở mỗi người lại khác
nhau. Hãy xem người Do Thái dạy con cái những phương pháp nào
để chống lại bệnh quên.
Thực ra, phương pháp rất đơn giản, đó chính là quên đi những
điều vô ích, sau đó từng lượt từng lượt ôn tập lại những điều mà
mình không muốn quên, cho đến khi đạt được mục đích quên những
cái không cần thiết và ghi nhớ những điều quan trọng.
Cha mẹ Do Thái từ nhỏ đã buộc trẻ học thuộc “Thánh Kinh Cựu
Ước” là không chỉ vì muốn trẻ hiểu biết hơn về văn hóa dân tộc mình,
mà hơn thế còn mong qua hoạt động đó bồi dưỡng “hệ thống trí nhớ
thiên tài” cho trẻ. Chính vì những biện pháp nâng cao trí nhớ đặc biệt
đó, người Do Thái mới bồi dưỡng nên những vĩ nhân có nhiều thành
tựu xuất sắc trong các lĩnh vực của đời sống như chúng ta vẫn thấy.

Ngoại ngữ là ngôn ngữ con phải
học từ nhỏ
Mặc dù, Gaelic mới có 6 tuổi, nhưng
cậu có thể sử dụng thành thạo ba thứ
tiếng: tiếng Do Thái, tiếng Anh và tiếng
Đức để giao lưu với hàng xóm. Đạt được
thành tích như vậy, phải kể đến công lao
rất lớn của bố mẹ Gaelic.
Năm Gaelic mới 1 tuổi, cha mẹ cậu bắt
đầu dạy cậu tập nói, nhưng kỳ lạ là người
cha chỉ dùng tiếng Anh nói chuyện với cậu,
còn mẹ cậu lại dùng tiếng Do Thái dạy cậu.
Thời gian ban ngày, cha cậu thường nói chuyện với Gaelic, cha còn
mua về rất nhiều đồ chơi và tranh ảnh cho cậu. Trong lúc cùng chơi,
cha dạy cậu gọi tên các đồ vật bằng tiếng Anh. Còn thời gian buổi tối
là mẹ dạy Gaelic, mẹ có thói quen trước khi đi ngủ kể cho cậu nghe
một câu chuyện bằng tiếng Do Thái, khi kể mẹ luôn yêu cầu Gaelic
nghiêm túc lắng nghe, thời gian sau mẹ sẽ để Gaelic tự kể lại câu
chuyện đã nghe bằng tiếng Do Thái.
Trời không phụ người có công, dưới sự "dìu dắt" của bố mẹ, cậu
bé Gaelic lúc 5 tuổi đã nắm được số lượng lớn từ vựng tiếng Anh và
từ đơn tiếng Do Thái. Sau đó, một cơ hội tình cờ, Gaelic được tiếp
xúc với tiếng Đức, cậu cảm thấy vô cùng thích thú, vì thế, cha Gaelic
đã mời một thầy giáo đến dạy tiếng Đức cho cậu. Thật không ngờ
Gaelic chỉ mất một năm để học ngôn ngữ này.
Mọi người đều biết, dân tộc Do Thái có rất nhiều thương nhân
kiệt xuất. Ngoài khả năng kinh doanh phi phàm, họ còn có một đặc
điểm chung là thông thạo ngoại ngữ. Không ít người trong số họ
thành thạo từ hai thứ tiếng trở lên. Người Do Thái vô cùng coi trọng
việc học ngoại ngữ, họ thường có câu nói: “Có thể nói được vài ngoại
ngữ, bạn sẽ có giá trị bằng mấy người cộng lại”. Vì thế, giống như bố
mẹ Gaelic, bậc cha mẹ Do Thái nào cũng vô cùng coi trọng khả năng
ngoại ngữ của con mình, đồng thời còn dùng những phương pháp
đặc biệt của mình để dạy con học ngoại ngữ.

Ngay khi còn nhỏ, bố mẹ đã chú ý đến việc học ngoại ngữ của trẻ
là vô cùng hợp lí. Nghiên cứu tâm lí học hiện đại cho thấy, thời kỳ tốt
nhất để trẻ học tiếng mẹ đẻ là 0-6 tuổi. Đây là thời kỳ trẻ nhạy cảm
với ngôn ngữ nhất. Thời gian này không chỉ có lợi cho việc học tiếng
mẹ đẻ mà còn đặc biệt thích hợp cho trẻ học ngôn ngữ thứ hai. Nếu
qua thời gian "vàng" 0-6 tuổi, trẻ mới học ngôn ngữ thứ hai thì khó
khăn trẻ phải đối mặt trong quá trình học sẽ tăng lên không ít.
Học giả Ramsay Wright và các cộng sự đã từng làm nghiên cứu
khoa học như thế này: Họ tìm rất nhiều trẻ em đang học ngoại ngữ
thứ hai, những trẻ em này được chia làm hai nhóm, một nhóm
khoảng 6 tuổi và một nhóm khoảng 13 tuổi. Kết quả thống kê cuối
cùng cho thấy: có 68% trẻ em ở nhóm 6 tuổi nói chuẩn ngôn ngữ thứ
hai; chỉ có 7% trẻ em ở nhóm 13 tuổi nói chuẩn ngôn ngữ thứ hai. Do
đó có thể thấy, việc chọn lựa độ tuổi thích hợp để tiến hành dạy ngôn
ngữ cho trẻ là vô cùng quan trọng. Không thể không nói, cha mẹ
người Do Thái đã rất chú ý lựa chọn độ tuổi học ngôn ngữ của con, họ
vô cùng lưu ý thời điểm, ngay từ khi con còn nhỏ họ đã dạy trẻ học
mấy ngoại ngữ.
Cha mẹ Do Thái thường kích thích hứng thú học ngoại ngữ của
con bằng những cách tự nhiên nhất. Chẳng hạn, cha mẹ dạy trẻ ngoại
ngữ qua việc làm quen hay tiếp xúc với những vật dụng hàng ngày,
tận dụng trò chơi để tạo bầu không khí học ngoại ngữ, thúc đẩy quá
trình học ngoại ngữ của trẻ... Phương pháp này giúp trẻ dễ nhớ và
nhớ lâu. Sau đây, chúng ta sẽ tìm hiểu bí quyết dạy ngoại ngữ cho con
của cha mẹ Do Thái nhé!
❃ Học ngoại ngữ từ những vật dụng hàng ngày
Khi trẻ còn nhỏ, đại đa số bố mẹ Do Thái dùng những vật dụng
hàng ngày để giúp trẻ học ngoại ngữ. Ví dụ, họ thường sử dụng cốc,
chậu rửa mặt, khăn mặt… để đặt câu hỏi, giúp trẻ học những từ mới
đơn giản. Ngoài ra, lúc dẫn con cái đi mua đồ, cha mẹ Do Thái thường
chú ý đến ánh mắt của trẻ, chọn những đồ mà trẻ thích, nhân cơ hội
đó dạy trẻ ngoại ngữ. Hơn nữa, cha mẹ Do Thái còn thường xuyên
cùng con xem phim hoạt hình (Đương nhiên đây là những bộ phim
do họ lựa chọn hoặc đĩa phim có liên quan đến ngoại ngữ), vừa xem
vừa cùng học ngoại ngữ.
❃ Kích thích hứng thú học ngoại ngữ của trẻ thông qua
trò chơi

Ngoài việc vận dụng những đồ dùng hàng ngày để học ngoại ngữ,
cha mẹ Do Thái còn nghĩ ra những trò chơi để kích thích hứng thú
học ngoại ngữ của trẻ. Khi cho trẻ học tiếng Anh, cha mẹ người Do
Thái sẽ dùng các cách để nâng cao vốn từ vựng cho con. Khi vốn từ
vựng của trẻ đạt đến một trình độ nhất định, họ sẽ xâu chuỗi những
từ đó thành một câu dài, để trẻ vừa chơi trò chơi vừa “hát”.
Ví dụ khi trẻ nắm vững từ vựng về các loài động vật, cha mẹ
người Do Thái sẽ tự sáng tác ra một số bài hát: I can jump like a
kangroo; I can run like a leopard; I can fly like a bird. Sau đó chuẩn bị
một số đồ chơi về các con vật để trẻ vừa đọc “bài hát” vừa chơi đồ
chơi, tăng hiệu quả trong việc học tiếng Anh cho trẻ.
❃ Tạo không khí học ngoại ngữ
Cha mẹ Do Thái khá coi trọng không khí học ngoại ngữ của trẻ.
Để khiến trẻ cảm thấy nhẹ nhàng khi học ngoại ngữ, cha mẹ Do Thái
thường chú ý tạo ra môi trường học ngoại ngữ vui vẻ, thoải mái cho
con. Ví dụ, sau khi trẻ học được một số từ tiếng Anh đơn giản, cha mẹ
sẽ bất chợt tổ chức hoạt động cả nhà cùng học tiếng Anh với trẻ. Cả
nhà sẽ cùng trẻ dán những từ vựng tiếng Anh trẻ đã học vào đồ vật
tương ứng, sau đó cả nhà thi trả lời, xem ai đọc vừa nhanh vừa
chuẩn. Từ đó, cho trẻ cơ hội học, nói và nhận biết từ mới.
Như vậy cha mẹ Do Thái luôn cố gắng vận dụng tất cả biện pháp
để kiến tạo "môi trường" học ngoại ngữ, giúp trẻ thực hành và nắm
chắc những từ đã được học.

Sol năm nay 3 tuổi, hôm nay là ngày
đầu tiên cậu đi học Mẫu giáo. Khi bước vào
lớp, cậu không hề tỏ ra căng thẳng, rụt rè,
bởi cậu nhận được rất nhiều tràng pháo
tay hoan nghênh của các bạn. Cô giáo giải
thích với bố mẹ của Sol: “Mỗi bạn nhỏ lần
đầu tiên đặt chân vào lớp, chúng tôi đều
dành những tràng pháo tay nhiệt liệt nhất,
để các em nghĩ rằng học tập là một việc
vui”.
Được sự hướng dẫn của cô giáo, Sol tìm đến chỗ của mình và
ngồi xuống. Khi cậu mở cuốn sách trên bàn ra, bất ngờ có hai quả nho
pha lê lăn xuống. Sol nhìn hai quả nho mỉm cười vui vẻ, lúc này, cô
giáo ngồi xuống bên cạnh nhẹ nhàng hỏi: “Sol, em có biết sách vở của
em có mùi gì không?”
Sol đứng dậy nhún nhảy nói: “Thưa cô, em biết rồi ạ. Sách vở rất
ngọt giống như hai quả nho này”. Cô giáo nghe xong mỉm cười hài
lòng, sau đó vỗ tay khen ngợi Sol.
Trong cộng đồng người Do Thái, không riêng gì giáo viên dạy trẻ
sách vở là ngọt ngào, thậm chí trong gia đình Do Thái, khi trẻ bắt đầu
hiểu chuyện, cha mẹ sẽ chọn dịp mở cuốn "Kinh Thánh" ra, mỗi trang
sách nhỏ một giọt mật ong, sau đó bảo trẻ thơm lên đó. "Nói có sách
mách có chứng", người Do Thái dùng cách thức đặc biệt này để nói
với trẻ rằng: Sách vở luôn ngọt ngào!
Người Do Thái không chỉ biết sách vở là ngọt ngào từ nhỏ mà họ
còn vô cùng yêu quý sách. Họ có một truyền thống rất hay đó là luôn
phải đặt tủ sách ở đầu giường, không được đặt ở cuối giường. Cách
làm này có hai dụng ý: Một là để tiện cho việc đọc sách, hai là thể hiện
thái độ sùng kính với sách. Ngoài ra, người Do Thái còn là một dân
tộc không cấm lưu hành sách báo, cho dù đó là một cuốn sách công
kích và chế giễu người Do Thái nhưng họ vẫn có thể tự do truyền tay
nhau đọc.

Để chứng minh người Do Thái yêu quý sách thế nào, Tổ chức
Unesco đã tiến hành điều tra vào năm 1988, kết quả thu được cho
thấy: Tại Israel (đất nước có phần đông dân số là người Do Thái)
những công dân ở độ tuổi trên 14, mỗi tháng đọc một cuốn sách; có
hơn 1000 thư viện công cộng và thư viện ở các trường đại học trên
4,5 triệu dân (Dân số Israel), bình quân cứ 4500 người có một thư
viện; ở đây, công dân làm thẻ đọc sách đã đạt hơn 1 triệu người; đặc
biệt, hàng năm tỉ lệ số người đọc sách và số thư viện đều tăng lên và
luôn đứng đầu thế giới.
Người Do Thái sở dĩ dạy con quý trọng sách vở bởi vì họ quan
niệm trong sách không chỉ quý về nội dung, đẹp về hình thức mà còn
có thể dạy trẻ rất nhiều đạo lí, nên bậc cha mẹ nào cũng muốn con cái
ham đọc sách từ nhỏ. Vậy cha mẹ làm thế nào để con cái yêu thích
đọc sách ngay từ bây giờ? Dưới đây là những tuyệt chiêu của các bậc
cha mẹ Do Thái.
❃ Tình nguyện làm “người đọc sách cho trẻ”
Cha mẹ Do Thái vì muốn trẻ tiếp xúc nhiều hơn với sách vở, nên
tình nguyện làm “người đọc sách” cho trẻ. Khi trẻ còn nhỏ, cha mẹ
đóng vai là “người đọc”, mỗi buổi tối đều đọc cho trẻ nghe một vài
truyện cổ tích, truyện ký danh nhân, khoa học thường thức… Khi trẻ
đã biết đọc, cha mẹ sẽ trở thành “người cùng đọc” với trẻ, lúc này cha
mẹ sẽ cùng trẻ đọc những tác phẩm văn học kinh điển, những bài
luận văn khoa học hoặc tùy bút đặc sắc… Trong khi trẻ đọc sách, cha
mẹ thường xuyên cổ vũ trẻ và tận tâm hướng dẫn trẻ. Sau khi trẻ đã
đọc tốt, cha mẹ sẽ trở thành người “bạn đọc sách” thực thụ của trẻ.
Để thỏa mãn đam mê và tính hiếu kỳ trong việc đọc sách của trẻ, họ
thường xuyên cùng trẻ đi mua sách hoặc dẫn trẻ đến các thư viện đọc
sách.
Tóm lại, cha mẹ Do Thái giống như người làm vườn chăm chỉ
chăm chồi cây non, họ sẽ phân lo